سامانه پژوهشی – بررسی نقش طبقه اقتصادی و اجتماعی بر معیارهای همسرگزینی- قسمت 20

سامانه پژوهشی –
بررسی نقش طبقه اقتصادی و اجتماعی بر معیارهای همسرگزینی- قسمت 20

در نمونه گيري طبقه اي، واحدهاي جامعه مورد مطالعه در طبقه هايي كه از نظر صفت متغير همگن تر هستند، گروه بندي مي شوند، تا تغييرات آنها در درون گروه ها كمتر شود. پس از آن از هر يك از طبقه ها تعدادي نمونه به صورت تصادفي انتخاب مي‌شود. معمولا براي طبقه بندي واحدهاي جامعه، متغيري به عنوان ملاك در نظر گرفته مي‌شود كه با صفت متغير مورد مطالعه بستگي داشته باشد.
در نمونه گيري طبقه اي حجم نمونه (n) را به صورت مساوي ميان طبقه ها تقسیم کردیم.
جامعه آماری این تحقیق، شامل جوانان شهر تهران که سن آنها حداقل 18 سال باشد. شهر تهران را از روی نقشه شهرداری مناطق شهر تهران به پنج بخش تقسیم کردیم. به این صورت که از شمال منطقه 1 ، از غرب منطقه 5، از مرکز منطقه 6، از شرق منطقه 8 و از جنوب منطقه 12 از مناطق شهرداری تهران انتخاب شده است.
با توجه به اینکه امکان گردآوری اطلاعات از تمام اعضای جامعه آماری امکان پذیر نبوده است، بنابراین از نمونه گیری تصادفی در هر طبقه استفاده شده است.
3-8- روش های آماری مورد استفاده در تحقیق
برای تجزیه تحلیلی داده ها ازآزمون T، آزمون استقلال کای اسکور استفاده می شود. از آزمون T و آزمون استقلال کای اسکور برای رد یا تائید فرضیه ها و برای بدست آوردن نتایج کمی از ضریب همبستگی و همچنین رگرسیون، و برای تعیین درجه اهمیت عوامل برای ارائه پیشنهادات از آزمون فریدمن استفاده شده است.در این تحقیق برای تجزیه تحلیل اطلاعات مربوطه از نرم افزار spss استفاده می شود.
3-9- متغیر مستقل و نحوه سنجش آن
متغیر مستقل این تحقیق طبقه اجتماعی- اقتصادی خانواده است. شاخص طبقه اجتماعی- اقتصادی از ترکیب متغیر های سطح تحصیلات، درآمد، منزلت شغلی سرپرست خانواده،محل سکونت ، قیمت خودروی سواری، نوع مسکن و میزان موجودی حساب در بانک به دست آمده است. تحصیلات شامل میزان سال‌های تحصیلی رسمی است که از بی‌سواد تا دکترا در 7 طبقه تقسیم‌بندی شده است. درآمد سرپرست خانواده در 7 طبقه دسته‌بندی شده است. منظور از رتبه شغلی میزان حیثیت و منزلتی است که مردم براساس اهمیت کارکردی یک شغل خاص به آن می‌دهند. در پژوهش حاضر برای رتبه‌بندی بر اساس منزلت، کلیه شغل‌ها در7 گروه جداگانه تقسیم‌بندی شده است.
جمع نمره متغیر‌های سطح تحصیلات، درآمد، منزلت شغلی سرپرست خانواده،محل سکونت ، قیمت خودروی سواری، نوع مسکن و میزان موجودی حساب در بانک بین 6تا31 می باشد. در این شاخص بالاترین نمره نشانه بیشترین است. در مرحله بعد این شاخص با حفظ شکل آغازین به سه طبقه پایین نمره (10-1) ، طبقه متوسط (20-11) ، طبقه بالا (31-21) در محاسبات بعدی متناسب با شرایط مختلف از شاخص طبقه اقتصادی- اجتماعی در هر دو سطح فاصله‌ای و ترتیبی استفاده شده است.
3-10- متغیر وابسته و نحوه سنجش آن
متغیر وابسته ما در این تحقیق معیار همسر گزینی است . برای سنجش شاخص معیار همسر گزینی با توجه به اینکه متغیری کیفی است نیاز داریم به عملیاتی کردن متغیر وابسته مان ، پس متغیر معیار همسر گزینی را به مولفه های ویژگیهای مذهبی، خصوصیات ظاهری، موقعیت اقتصادی، ویژگیهای جغرافیایی، ویژگیهای شخصیتی، ویژگیهای روانی – عاطفی تقسیم بندی می کنیم. مولفه های معیارهای همسرگزینی، ازترکیب چند گویه ساخته شده ، که در زیر به آن اشاره شده است.
1- خصوصیات ظاهری : زیبایی ( از نظر چهره)، آراستگی ظاهر، خوش اندام بودن، سلامت جسمانی
2- ویژگیهای اجتماعی-فرهنگی: فاصله سنی مناسب، داشتن اشتراکات فرهنگی، خوش معاشرت بودن، اعتیاد نداشتن، تناسب رشته تحصیلی همسر، عدم دوستی درگذشته با جنس مخالف، عدم رابطه جنسی در گذشته با جنس مخالف، حرف من را به حرف خانواده اش ترجیح دهد، تفاهم داشتن در دیدگاههای سیاسی، نوع شغل همسر، تحصیلات بالا داشتن، شغل مادر همسر، شغل پدرهمسر، تحصیلات مادر همسر، تحصیلات پدرهمسر
3- ویژگیهای شخصیتی: باگذشت بودن، عفت وپاکدامنی، سخاوتمند بودن، قابل اعتماد بودن، منظم بودن در زندگی، متواضع بودن، منطقی بودن، شجاع بودن، صداقت، کم توقعی، لجباز نبودن
4- ویژگیهای روانی-عاطفی: آرام بودن، اعتماد به نفس داشتن، خوش خلق بودن، عشق وعلاقه قبل از ازدواج، خوش معاشرت بودن
5- موقعیت اقتصادی: شغل ثابت داشتن، دارا بودن مسکن مستقل، مهریه، درآمدهمسر، استقلال مالی همسر، درآمد پدرهمسر
6- ویژگیهای مذهبی: نمازخواندن و روزه گرفتن، تلاوت قرآن داشتن، اعتقاد به ضرورت داشتن حجاب، مصرف نکردن مشروبات الکلی
7- ویژگیهای جغرافیایی: همسایه بودن، نوع نسبت با همسر
3-11- تعریف نظری و عملیاتی مفاهیم
1- انتخاب همسر: در بسیاری از جوامع، انتخاب همسر تحت نظارت قواعد درون همسرگزینی و برون همسرگزینی قرار دارد. قاعده درون همسری حکم می‌کند که فرد ازدواج‌کننده باید در داخل گروه معینی که به آن تعلق دارد ازدواج کند و قاعده برون همسری، ازدواج را در بیرون از دایره گروه خاصی که فرد به آن تعلق دارد تجویز می‌کند.
همسرگزینی، با دو روش و شیوه مختلف انجام می‌گیرد. روش اول که در آن انتخاب معمولاً بر اساس عشق و علاقه استوار است، انتخاب آزادانه دو طرف اهمیت دارد. در روش دوم، انتخاب در اختیار خانواده‌ها است و والدین در مورد همسرگزینی فرزندانشان تصمیم می‌گیرند (کوئن، 1371: 178).
2-جنس (sex): منظور از جنس تفاوت‌های فیزیولوژیک و جسمی افراد است. جنس واژه‌ای است مربوط به تفاوت‌های زیست‌شناختی میان مردان و زنان، که معلول تفاوت‌های کروموزوم‌ها در جنین است (مور، 1376: 134). جنس بر تفاوت‌های بیولوژیک میان مرد و زن دلالت دارد (گرت، 1380: 9).
تعریف عملیاتی: منظور از جنس در این تحقیق مرد یا زن بودن پاسخگوست، این متغیر اسمی است و دارای دو ارزش زن و مرد است.
3- سطح تحصیلات (Education): تعریف نظری: عبارت است از مرتبه‌ای از کسب علم و دانش که یک فرد به آن دست یافته است. منظور از تحصیلات سال‌های آموزشی است که افراد طی دوره‌های رسمی گذرانده‌اند (نیکخو و پاشا شریفی، 1377: 73) .اگرچه فرایند آموزشی، در تمام جوامع وجود دارد، تنها در دوره مدرن است که آموزش و پرورش همگانی شکل رسمی به خود می‌گیرد، یعنی آموزش در محیط‌های آموزشی، تخصصی، که در آن افراد سالیانی چند از زندگی خود را می‌گذرانند (گیدنز، 1370: 77).
تعریف عملیاتی: سطح تحصیلات با طبقه بندی بیسواد، کمترازدیپلم، دیپلم،کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در نظر گرفته شده است که به ترتیب کد 1تا 7 به آنها تعلق می گیرد.
4- سن (Age): سن مداوم به طول زمان واقع بین دو سن سال روزی اطلاق می‌شود (امانی، 1352: 12). سن درست سنی است که شخص در تاریخ معین به آن نائل می‌شود، سن درست هر سال فقط یک بار و آن هم در تاریخ سال روز مصداق می‌یابد، در حقیقت سن درست در یک تاریخ و لحظه مصداق پیدا می‌کند، در حالی که سن مداوم به مدت یک سال از سال روزی تا سال روز بعدی به طور مداوم ادامه می‌یابد (همان :12).
تعریف عملیاتی: در این تحقیق سال تولد پرسیده شده است.
5- منزلت شغلی یا شغل (profession): تعریف نظری: هر نوع فعالیت جسمی، فکری که مولد، مفید و مجاز و دارای درآمد باشد. شاغل کسی است که شغلی را دارا است و به این شغل به عنوان یک تخصص و حرفه آگاهی دارد (همان: 21).
در تعریف عملیاتی مشاغل به صورت زیر طبقه بندی شده است.
کارگر ساده، کارگر ماهر، کارمند بخش خصوصی یا دولتی، مدیر بخش، مدیر کل یا معاون بخش، رییس بخش، کارفرما که به ترتیب کد 1تا 7 به آنها تعلق می گیرد.
1- پایگاه اقتصادی- اجتماعی (Social-Economic status): تعریف نظری: پایگاه، ارزش و اعتباری که جامعه یا گروه برای نقش قائل است (قنادان و دیگران، 1376: 129). میلر می‌گوید: پایگاه یا طبقه اجتماعی یکی از مهم‌ترین متغیرها در تحقیقات اجتماعی است، وی طبقه و پایگاه را در هم ادغام می‌کند و اصطلاح موقعیت اجتماعی را مطرح می‌کند. به اعتقاد او موقعیت اقتصادی- اجتماعی یک شخص بر فرصت‌های تحصیلی، درآمد، شغل، ازدواج و حتی انتظارات از زندگی‌اش اشاره دارد (میلر، 1991: 1326). اما عده‌ای دیگر بر جنبه‌های اقتصادی تأکید بیشتری دارند و معتقدند طبقه اجتماعی، گروه نسبتاً وسیع و پایداری است، مرکب از افرادی که از لحاظ تولید اجتماعی و مالکیت ابزارهای تولید، دارای وضعی کم و بیش یکسانند. از این رو هر طبقه مطابق پایگاهی که از لحاظ تولید اقتصادی دارد، از اهمیت و قدرت معینی برخوردار می‌شود و نیز مطابق اهمیت و قدرت خود به جهان می‌نگرد و بر فرهنگ خاصی دست می‌یابد (گلابی، 1372: 89).
تعریف عملیاتی: از ترکیب متغیرهای سطح تحصیلات، درآمد، منزلت شغلی سرپرست خانواده، محل سکونت ، قیمت خودروی سواری، نوع مسکن و میزان موجودی حساب در بانک بوجود می آید.
2- درآمد (Income): درآمد شامل پرداخت‌هایی می‌شود که معمولاً ناشی از دستمزد، حقوق یا سرمایه‌گذاری است (گیدنز، 1376: 801).
تعریف عملیاتی: میزان دریافتی هر فرد به عنوان حقوق در ماه مد نظر است.
فصل چهارم:یافته های پژوهش
یافته های توصیفی
در این قسمت به توصیف متغیرهای تحقیق خواهیم پرداخت. بدین منظورنخست متغیرهای زمینه ای و سپس متغیرهای تحقیق توصیف می شوند.

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

مدیر سایت