مقالات و پایان نامه ها

نظریه یکپارچه پذیرش و به کارگیری فناوری (UTAUT)

  • نظریه یکپارچه پذیرش و به کارگیری فناوری (UTAUT)

یکی از جدیدترین مدل­ها درباره پذیرش فناوری، نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری است که آن را می توان حاصل تلفیق سازه­های اصلی چندین مدل مشهور در زمینه پذیرش فناوری دانست. هدف این نظریه دست­یافتن به دیدگاهی واحد درباره پذیرش کاربران است. محققین (Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D., 2003) دریافته­اند که محققین حوزه­های سیستم­های اطلاعاتی یا فناوری اطلاعات با مدل­های متعددی در حوزه­ی پذیرش فناوری مواجه هستند ضرورت یکپارچه­کردن مدل­ها در قالب تئوری یکپارچه پذیرش و به­کارگیری فناوری وجود داشته است. یکی از جدیدترین مدل­ها درباره پذیرش فناوری ، نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری است. که آن را می توان حاصل تلفیق چندین مدل مشهور در زمینه پذیرش فناوری دانست. هدف این نظریه دست یافتن به دیدگاه واحد درباره پذیرش کاربران است.

 

جدول 7مهمترین دلایل عدم امکان به کارگیری مدل درسطح سازمان

مهمترین دلایل عدم امکان به کارگیری مدل درسطح سازمان
فناوری های که مطالعه شده است اغلب ساده و فرد محور بوده در حالی که فناوری های سازمانی اغلب دشوار و پیچیده است
اغلب جامعه ی آماری بجز تحقیقات معدودی  دانش آموزان بوده اند.
زمان ارزیابی آن ها کلی بوده بیشتر تحقیقات بعد از پذیرش یا عدم پذیرش بهره گیری از سیستم بوده که واکنش ها انجام شده می باشد.
طبیعت ارزیابی ها چند بعدی بوده است.
اغلب مطالعات بکارگیری داوطلبانه را مورد بررسی قرارداده اند

 

در این حوزه نویسندگان مدل­های پذیرش فناوری را در حوزه­ی مطالعات منطقی در چهار سازمان مختلف در بین افرادی که فناوری نوین در محیط کارشناسان به آن­ها معرفی شده بود مورد سنجش قرار گرفت ارزیابی در سه مرحله­ی زمانی مختلف پیش از آموزش، یک ماه بعد از اجرا و سه ماه بعد از اجرای سیستم که در حقیقت بهره­گیری واقعی بیش از 6 ماه از مرحله­ی پیش از آموزش رخ می دهد. ارائه متغیّیر­های میانجی دیگر شامل تجربیات – داوطلبی – سن و جنس بوده است که نتایج می دهد که قدرت پیش­بینی مدل افزوده شده است.

این نظریه مدیران را یاری می دهد که احتمال پذیرش فناوری جدید را در درون سازمان ارزیابی کنند. همچنین موجب شناخت عواملی می­شود که پذیرش فناوری جدید را تحریک می­کنند. از زمان شکل­گیری این نظریه در سال 2003، محققان مختلف به آزمون آن در پذیرش فناوری پرداخته­اند. جنسیت، تجربه، سن و داوطلبانه­بودن استفاده از فناوری، به عنوان متغییرهای تعدیل­گر در مدل اصلی تعیین شده­اند.

در نهایت  شکل8 به عنوان مدل معرفی شده است بر طبق تحقیقات علاقه خودکارایی کامپیوتر و عصبی شدن حین کارکردن با کامپیوتر تاثیر مستقیمی بر قصد رفتاری داشته اند.

سایر متغییرها شامل عملکرد مورد انتظار با تلاش مورد انتظار – تاثیر اجتماعی و شرایط و تجهیزات است.در تحقیق انجام شده مدل تا 70% قابلیت پیش­بینی رفتار را داشته و مقیاس­های ارزیابی مدل هم تا حدود 40% بهبود یافته است . (Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D., 2003) مروری بر تحقیقات پیشین برپایه­ی تئوری بهبود یافته­ی پذیرش و به­کارگیری فناوری در تحقیقی (Li & Kishore, 2006)شاخص­های ارزیابی جدیدی در حوزه­ی این تئوری مطرح شد که در بین جمعیت­هایی از گروه­های متعدد انجام شد که بر خصوصیات جمعیت شناختی چون جنس و دانش اولیه و دانش ویژه در حوزه ی وبلاگ و تجربه کارکردن با آن تاکید شده بود.

داده­ها در سه مرحله تحلیل شد. در مرحله­ی نخست روایی سوالات سنجیده شد و در مرحله­ی دوم فاکتورها مورد سنجش قرار گرفت در مرحله ی سوم پرسشنامه سنجیده شد. در این تحقیق صرفاً دانش موجود عامل افتراق بین گروه­ها شده است.

در تحقیقی که در حوزه ی فناوری های همراه انجام شده است. (Carlsson, Carlsson, Hyvonen, & Puhakaine, 2006) فاکتور علاقه نیز به مدل اضافه شده که در زمان استفاده از آن اثبات می­شود بخشی از کاربرد استفاده از سیستم را توجیه می­نماید. تاثیرات اجتماعی نیز تاثیر مستقیمی بر قصد استفاده گذاشته است.

در این تحقیق زمانی که در حوزه چند سیستم مرتبط با فناوری همراه مدل تحقیق مورد بررسی قرار گرفت عامل قصد استفاده در بهره­گیری به عنوان متغییر وابسته مطرح است که توسط عملکرد و تلاش مورد­انتظار و تاثیرات اجتماعی بیان می­شود. در این تحقیق تجهیزات تاثیر مستقیمی بر استفاده نداشته است. در تحقیق دیگری که در حوزه­ی خدمات همراه انجام شده است. (Knutsen, 2005)اطلاعات در دو بازه­ی زمانی جمع شده است: مرحله­ی استفاده­ی آزمایشی از خدمات و دو هفته پس از پایان دوره آزمایشی اطلاعات مورد سنجش قرارگرفته است. عملکرد و تلاش مورد­انتظار بیشترین تاثیر را بر قصد استفاده داشته است. همچنین تاثیر عامل عملکرد مورد انتظار در مشتریانی که سن بیشتری دارند مهم­تر ارزیابی شده است.

در تحقیقی شاخص­های سنجش نظریه­ی یکپارچه­ی پذیرش و قبول فناوری در مطالعه­ای میان فرهنگی مورد سنجش قرارگرفته است. نمونه­های مورد مطالعه در کشورهای گوناگون شامل دانش آموزان در سطوح متوسطه و آموزش عالی در کشورها بوده که از خدمات وب­سایت­ها استفاده می­نموده­اند. کشورهایی که در آن پرسشنامه­ها ترجمه و توزیع شد شامل جمهوری چک، یونان، هند، مالزی، نیوزیلند، عربستان سعودی، آفریقای جنوبی، انگلستان و ایالات متحده بوده است. نتایج بیانگر آن است که شاخص­های پرسشنامه به اندازه ی کافی قابل ترجمه از زبانی به زبان دیگر هستند و این شاخص­ها عناصر میان فرهنگی را پوشش نمی­دهند. (Oshlyansky, Cairns, & Thimbleby)

 

 

 

92