مقالات و پایان نامه ها

مفهوم فرهنگ:پایان نامه درباره فرهنگ

دانلود پایان نامه

فرهنگ

از آنجایی که سوال اصلی این پژوهش در حوزه ی فرهنگ است، تعریف فرهنگ ضروری است تا بتوان عناصری که باعث تنوع فرهنگی می شود را یافت (Kylmica, 2002: 120). فرهنگ را به آسانی نمی توان تعریف کرد، دست کم بدان علت که در بسترهای گوناگون معانی تفاوت دارد. با این حال می توان گفت که مفهومی که در این باره استفاده می شود، همان مفهومی است که در مردم شناسی فرهنگی یافت می شود. در چنین مفهومی، همه ی انسان ها در آن معنا را می یابند. از این رو برای اندیشمندان گردشگری نیز دارای همین مفهوم است. همه ی انسان ها در جهانی می زیند که به دست خودشان آفریده شده است. فرهنگ، جهان روزمره پیچیده ای است که ما همگی با آن روبروییم و از رهگذر آن به جنبش در می آییم ( ادگار و سجویک، 1388: 365).

واژه ی  فرهنگ[1] كه از زبان كلاسيك لاتين ريشه مي گيرد، نخست در آلمان به كار برده شده، اما نه به معناي امروزي بلكه به معني كشت و كار و بهسازي. در واقع يكي از عوامل اساسي كه باعث پيدايش مفهوم تازه اي براي فرهنگ شد، پديد آمدن مفهوم پيشرفت در تاريخ بود. در دوره رنسانس بر خلاف دوره هاي پيش اين احساس در افراد به وجود آمد كه انسان ناخواسته به چيزهاي بزرگ و تازهایي دست يافته و پيشرفت زيادي كرده و علت آن هم خرد ورزي و همه گير شدن روشن انديشي بود (آشوری، 1380:  35- 37).

هر گروه از انسان ها كه زمان قابل توجهي را با هم سپري كرده باشند، به افراد اجتماعي تبديل مي شوند و شيوه هاي اجتماعي شده ی رفتار و عملكرد آنها به فرهنگ شان شكل مي دهد. وابستگي هاي فرد به محيط اطرافش، گروه، شيوة زيستن و نگرش اش به جهان، همه و همه  عواملي هستند كه موجب مي شوند فرهنگ آن شخص به شيوة خاصي شكل يابد.  ارزش ها، هنجارها و پيش فرض هايي كه در زيربناي هر فرهنگي دربارة زندگي وجود دارند در پيوند با شرايط محيطي، در تعيين فرهنگ، نقش مهمي دارند و علاوه بر آن، بر ا لگوهاي ارتباطي و رفتاري كه در بين اعضاي محيط وجود دارد تأثير مي گذارند (صالحی، 1388: 16). بنابراین فرهنگ در واقع همه چیز و همه بخش هاي زندگی که توسط انسانها بوجود آمده است را در برمی گیرد. مارتین به عنوان یک جامعه شناس فرهنگی ، فرهنگ را شامل تمامی محتواهاي فکري و ارزشی که زندگی انسانی را از زندگی حیوانی متمایز و برجسته می سازد، می داند و این خانواده[2] ، اقتصاد[3] ، تکنیک[4] ، دولت[5]، سیستم دفاعی …….. را نیز در بر می گیرد ( مارتین، 1976)[6] و (  ریجوی، 1983)[7]به عنوان متخصص گروه های هاي اجتماعی ، فرهنگ را به عنوان یک مجموعه و ذخیره از اطلاعات تعریف می کند ، اطلاعاتی که گروه سازماندهی نموده است و در قالب الگوهاي مشخص از قوانین، اعتقادات، ارزش ها، سمبل ها مورد استفاده قرار می گیرد تا به زندگی گروهی معنی و مفهوم ببخشد. فرهنگ بنابراین یک سیستم از ایده هاست. فرهنگ، هنجارهاي یک گروه را در بر می گیرد اما به آن محدود نمی شود  ( پورقاز و رقیبی، 1389: 2).

اگر چه از فرهنگ به عنوان سبك زندگي انساني ياد مي شود، ولي اين سبك كلي كه از تعاملات انساني شكل مي گيرد و از ارزشها و هنجارهاي گوناگون كه جوهره ي فرهنگ است، ناشي مي شود .(Shahtalebi & et al, 2010: 58) فرهنگ از طرف بشریت، فرد و افراد جامعه خلق می شود. وسعت قلمرو فرهنگ به وسعت تمام حیات انسان است و تمام میراث بشر و اندیشه های او را از آغاز تا به امروز در بر می گیرد (کروبی، 1388: 54). از این رو صد تعریف از فرهنگ تحت شرایط مختلف توسعه یافته است که دانشمندان مختلف روی آن ها کار کرده اند. این محققان همگی دیدگاه های مختلفی در مورد مفهوم و معنای فرهنگ دارند (Reisinger, 2009: 8). هنگام صحبت کردن در مورد فرهنگ، دیدگاه های مختلفی وجود دارد، به طور کلی فرهنگ به مردم کمک می کند تا هویت خود را تقویت کنند (Harris et al, 1991: 206). تا دهه 1950نویسندگان توانستند بیش از 150 تعریف مختلف را براي فرهنگ از کتابهاي دانشگاهی جمع آوري کنند و فرهنگ را در قالب مجموعه اي از باورها یا ارزشها دانسته که به روشهاي زندگی معنی می دهد (کرنگ، 1383). البته مشهورترین تعاریف متعلق به جامعه شناسانی همچون گیدنز[8] و تایلور[9] می باشد. گیدنز فرهنگ را این گونه توصیف می کند: ” فرهنگ عبارت از ارزش هایی است که یک گروه معین دارند، هنجارهایی که از آن پیروی می کنند و کالاهای مادی که تولید می کنند. فرهنگ به مجموعه شیوه زندگی اعضای یک جامعه اطلاق می شود، چگونگی لباس پوشیدن، رسم ازدواج و زندگی خانوادگی، الگوهای کاری، مراسم مذهبی و سرگرمی های اوقات فراغت همه را دربر می گیرد” (گیدنز، 1383: 56). ادوارد تایلور هم فرهنگ را کلیت درهم تافته ای می داند که باورها، هنر، اخلاقیات، قانون، آداب و رسوم و هرگونه توانایی انسان را دربرمی گیرد و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود (Nevers, 1993: 31). همچنین واتسون جامعه شناس غرب در تعریف فرهنگ می‌گوید: فرهنگ عبارت است ازمجموعه‌ای کلی که دانش، اعتقاد، هنر، قانون، اخلاق، رسوم و هر گونه قابیلیت ها و عادات دیگری را در بر می‌گیرد که انسان به عنوان عضو از جامعه آنها را فرا چنگ خود می آورد ( سایمون و واتسون، 1389: 5).

در مجموع می توان گفت که آن چه از فرهنگ برداشت می شود، مجموعه ای از آداب و رسوم، عقاید و ارزش هاست که در افراد متفاوت است. امروزه سیاست های کلان اغلب کشورها، به دنبال یک فرهنگ تعریف شده و یکسان است که گاها موجب تضاد و شورش هایی هم می شود. بطور کل مفهوم فرهنگ در دو دسته ی کلی مادی و غیرمادی می گنجد که همگی اکتسابی است و از طریق یادگرفتن به انسان ها منتقل می شود.

همانگونه که بیان شد، دیدگاههاي مختلف، تعاریف گوناگون از فرهنگ مطرح کرده اند. یکی از تعاریفی که از طرف یونسکو درج شده، این است ” فرهنگ به مجموعه ي پیچیده اي از خصوصیات رفتاري، فکري، مادي و غیرمادي اطلاق می شود که شاخص یک جامعه یا گروه اجتماعی است  و این نه فقط هنرهاي و آثار ادبی، بلکه اشکال زندگی، نوع ساخت و ساز، حقوق و قوانین، نظام هاي ارزشی اعتقادات را در بر می گیرد (پناهی، 1375).

کنار تمام آنچه بیان شد تعریفی که گیدنز و تایلور ارائه کرده اند به موضوع این پژوهش نزدیکتر است و به نوعی تمامی ارکان تنوع فرهنگی مدل مفهومی را دربرمی گیرد.

آقای علی اصغر رضوانی در کتاب جغرافیا و توریسم ارتباط فرهنگ و گردشگری را اینگونه بیان می کند: ” منظور از فرهنگ پدیده اي معنوي، هنري و علمی است که شناخت آنها در پیشرفت اقوام و اجتماعات مختلف اثر بسزایی داشته و در عین حال وسیله ای  بسیار موثری است که توجه گردشگران علاقمند به مشاهده ی  این آثار و فرهنگ قومی را  به خود جلب کرده است. جالب است که بدانیم تنها از راه آشنا کردن فرهنگ با یکدیگر است که دشمنی ها به دوستی تبدیل می شوند، این هنر بزرگ از گردشگري یعنی مسافرت به دست می آید (رضوانی، 1388: 51 ). همچنین در شرايط فعلي ، آنچه ما در جهان به آن مشكلات و منازعات فرهنگي مي گوييم، ناشي از ناتواني انسان ها براي تغيير دادن افكار و پيش زمينه هاي فكري شخصي شان است؛ زيرا رشد مهارت هاي چند فرهنگ گرايي در انسان، بدون فهم تفاوت هاي فرهنگي امكان نمي يابد (Teerikangas & Hawk, 2002: 2-4).

[1] Culture

[2] Familiy

[3] Economey

[4] Techniqe

[5] Goverment

[6] Martin

[7] Ridgeway

1Gidenz

2Taylor

دانلود پایان نامه
92