دانلود پایان نامه

دیدگاه‌های هوش هیجانی

در حال حاضر دو دیدگاه عمده در زمینه ي هوش هیجانی مطرح است که تعاریف و مدل هاي هوش هیجانی در حوزه ي این دو دیدگاه ضابطه بندي شده اند.

این دیدگاه ها عبارتند از:

دیدگاه اولیه از هوش هیجانی که آن را به عنوان نوعی از هوش تعریف می‌کند، مبتنی بر مهارت‌هایی است که در برگیرنده عاطفه و هیجان می‌باشد.

دیدگاه دوم که به دیدگاه مختلط مشهور است، هوش هیجانی را با دیگر توانمندي ها و ویژگی‌هايشخصیتی مانند انگیزش و حالت هاي هشیاري و … ترکیب می‌کند (مایر، 2000).

2-3-3-1- دیدگاه توانمندی

اصطلاح هوش هیجانی براي اولین بار از سوي سالووي و مایر(1990) به عنوان شکلی از هوش اجتماعی مطرح شد. الگوي اولیه آنها از هوش هیجانی شامل سه حیطه می‌شد که عبارت بودند از:

1-ارزیابی و ابراز هیجان: ارزیابی و بیان هیجان در خود توسط دو بعد کلامی و غیرکلامی تعیین گردیده و همچنین ارزیابی هیجان در دیگران توسط ابعاد فرعی ادراك غیرکلامی و همدلی مشخص می شود.

2-تنظیم هیجان در خود و دیگران: تنظیم هیجان در خود به این معناست که فرد تجربه فراخلقی، کنترل، ارزیابی و عمل به خلق خویش را دارد و تنظیم هیجان در دیگران به این معناست که فرد تعامل مؤثر با سایرین را دارد براي مثال آرام کردن هیجاناتی که دیگران را دچار مشکل می کند.

3-استفاده از هیجان: منظور استفاده از اطلاعات هیجانی در تفکر، عمل و حل مسئله است.

2-3-3-2- دیدگاه مختلط

هوش هیجانی از سوي بعضی از پژوهشگران براي توصیف توانایی‌هایی به کار رفته که برخی از جنبه هاي شخصیت را نشان می دهند. مایر و سالوي و کاروسو (1999) مدل توانمندي را از مدل مختلط هوش هیجانی متمایز کردند. مدل مختلط شامل طیف وسیعی از متغیرهاي شخصیتی است که در تضاد با مدل توانمندي مایر و سالوي بوده و کاملاً شناختی می‌باشد. یک وجه کاملاً متفاوت این دو مدل، تفاوت میان مفهوم «صفت» و «پردازش اطلاعات» هوش هیجانی است. این وجه تمایز در دیدگاه هاي مختلف سنجش و تعاریف عملیاتی که از سوی نظریه پردازان مدل مختلط و توانمندي بیان شده نیز نمایان است. مفهوم «صفت» هوش هیجانی با شاخص های موقعیتی رفتار نظیر همدلی، جرأت و خوش بینی ارتباط دارد؛ در حالی که مفهوم «پردازش اطلاعات» مربوط به توانایی هایی نظیر توانایی تشخیص و ابراز هیجان می‌باشد. مفهوم «صفت» ریشه در چهارچوب شخصیتی دارد که از طریق پرسشنامه هاي خود‌سنجی که رفتار خاصی را می سنجند، اندازه گیري می‌شود (سالووی، مایر، گلدمن، توروی[1] و پالفی[2]، 1995).

این دیدگاه در بررسی هوش هیجانی تحت الشعاع متغیرهاي شخصیتی نظیر همدلی و تکانشی بودن و نیز ساختارهایی که همبستگی بالقوه با آنها دارند مانند انگیزش، خودآگاهی و امیدواري قرار می‌گیرد؛ در حالی که دیدگاه توانمندی بیشتر بر بخش هاي سازنده هوش هیجانی و رابطه آن با هوش سنتی متمرکزمی باشد (بار- ان و پارکر، 2000).

[1]– Turvey

[2]– palafi

دانلود پایان نامه