مقالات و پایان نامه ها

تفاوت روش فرایند سلسله مراتبی با فرایند تحلیل شبکه ای

دانلود پایان نامه

تفاوت روش فرایند سلسله مراتبی با فرایند تحلیل شبکه ای :

برای انتخاب گزینه ای از بین جند گزینه موجود با توجه به چندین شاخص روش های زیادی وجود دارد. یکی از این روش ها روش تحلیل سلسله مراتبی است. آنجه در این روش به عنوان روش تصمیم گیری چند شاخصه انجام می شود گاهی از واقعیت دور است. به عنوان نمونه، گاهی می بینیم بین شاخص ها و گزینه ها ارتباط دو جانبه وجود دارد؛ یاحتی روشن تر ار آن، بسیار دیده می شود که بین شاخص ها وابستگی دو جانبه نامتقارن وجود دارد. (مومنی و شریفی، 1391، 90)

به عبارتی، در فرایند تحلیل سلسله مراتبی وابستگی ها به صورت خطی یعنی از بالا به بایین و یا بالعکس است. حال اگر وابستگی ها دو طرفه باشد، یعنی وزن شاخص ها به گزینه ها و وزن گزینه ها به شاخص ها وابسته باشد، مساله از حالت سلسله مراتبی(AHP) خارج شده و تشکیل یک شبکه یا سیستم غیر خطی را می دهد. در شکل زیر نمونه ای از یک فرایند سلسله مراتبی و یک شبکه را نشان می دهد . چنانچه ملاحضه می شود در حالت سلسله مراتبی(AHP) ارتباط، یک طرفه بوده در حالی که در شبکه ممکن است یک عنصر بر عناصر دیگر بر عناصر دیگر در هر جهت و یا حتی بر خودش هم تاثیر داشته باشد. (مومنی، 1389، 64)

در حالت سلسله مراتبی، وزن نهایی یک گزینه از مجموع تسهیم به نسبت وزن معیارها به گزینه ها بدست می آید. به عبارتی دیگر ابتدا سهم (وزن) شاخص ها و زیر شاخص ها مشخص شده و سبس سهم (وزن) هر گزینه از شاخص مشخص می شودکه مجموع این وزن ها، وزن نهایی هر گزینه را نشان می دهد. این حالت را، یک حالت خطی و یا ارتباط یک طرفه یا سلسله مراتبی نامیده می شود. چنانجه ارتباطات چند طرفه بوده یعنی نه تنها A به  Bوابسته باشد، بلکه B نیز ازA  تاثیر پذیر باشد (یا وابستگی داشته باشد) در این صورت مساله از حالت خطی خارج شده و مجموع تسهیم به نسبت نمی تواند برای محاسبه رتبه نهایی گزینه ها استفاده شود. در این صورت مساله حالت غیر خطی یا شبکه پیدا می کند که روش حل خاص خود را داراست. (همان منبع، 64)

دانلود پایان نامه
92